EXPOSITION # 81 (NL)

Francisco de Goya. Tijdloos Meesterschap.
Museum De Reede, Antwerpen
10 oktober 2025 – 8 juni 2026
museum-dereede.com

🇫🇷 🇳🇱 🇬🇧

PRESENTATIE

Francisco de Goya. Tijdloos Meesterschap.

[Uittreksel uit het persdossier]

Het grafische oeuvre van Francisco de Goya (1746–1828) geldt nog steeds als baanbrekend en biedt een ongefilterde blik op de Spaanse samenleving van zijn tijd. Ter gelegenheid van EUROPALIA ESPAÑA presenteert Museum De Reede een bijzondere selectie uit de eigen collectie. De gebruikelijke permanente presentatie van Goya wordt hiervoor verdubbeld tot 70 prenten uit de reeksen Los Caprichos, Los Disparates, La Tauromachia en Los Desastres de la Guerra. Deze grafische werken tonen Goya als een van de eerste echte moderne kunstenaars: een scherpe observator, maatschappelijk criticus en onvermoeibare aanklager van onrecht en wreedheid. Zijn beelden overstijgen tijd en plaats, met thema’s die tot op vandaag krachtig en relevant blijven. De tentoonstelling biedt bezoekers niet alleen een unieke kans om Goya’s meesterlijke prenten van dichtbij te ervaren, maar ook om te ontdekken hoe zijn kritische blik en visuele verbeeldingskracht eeuwen later nog steeds weet te beroeren.

Goya leefde in een tijd van revolutie, censuur en oorlogsgeweld. Als hofschilder kende hij de macht van beelden in handen van machthebbers. In de getoonde grafische reeksen koos hij ervoor het perspectief van de slachtoffers te tonen. Met zijn prenten gaf hij een stem aan de weerlozen — burgers, boeren, vrouwen en kinderen die werden getroffen door oorlog en instabiliteit. Daarmee werd hij een exemplarische vertegenwoordiger van sociaal en democratisch engagement in de kunsten. De keuze voor grafiek, met haar vermogen tot reproductie en verspreiding, was bovendien het ideale medium om deze nieuwe levenshouding vorm te geven. In die zin was Goya een voorloper van de moderne beeldcultuur. Zijn werk toont hoe beelden een blijvende invloed kunnen uitoefenen op de manier waarop wij denken, voelen en oordelen.

Twee eeuwen later zijn Goya’s prenten nog steeds verrassend relevant. De rauwe directheid van zijn etsnaald, zijn empathie voor menselijke kwetsbaarheid en zijn scherpe kritiek op macht en manipulatie raken ook de grote thema’s van onze tijd. In een wereld die opnieuw wordt geteisterd door oorlog, desinformatie en polarisatie, klinkt Goya’s morele urgentie luider dan ooit.

Goya-tentoonstelling in Museum De Reede © Museum De Reede

Goya-tentoonstelling in Museum De Reede © Museum De Reede

EEN SELECTIE VAN WERKEN

Los Caprichos

Francisco de Goya (1746–1828), Los Caprichos # 1, Zelfportret.
Collectie Museum De Reede, Antwerpen © Museum De Reede, Antwerpen

In deze eerste prent van Caprichos introduceert Goya zichzelf als de kunstenaar van het uitgebreide werk dat voor ons ligt. Het is nochtans geen warme en ondubbelzinnige verwelkoming. Hij is zelfs te trots zich om te draaien, ons direct aan te kijken en toont slechts zijn profiel. Zijn mondhoeken zijn met een genadeloze trek naar beneden gericht, maar het is zijn ene zichtbare oog dat het meeste uitdrukt: het kijkt argwanend, kritisch en levensmoe.

La Tauromaquia

Francisco de Goya (1746–1828), La Tauromaquia # 5,
De temperamentvolle Moor Gazul is de eerste
die stieren volgens de regels met een speer doodt.
Collectie Museum De Reede, Antwerpen © Museum De Reede, Antwerpen

Een Moorse ruiter, bekend als Gazul, stormt het strijdperk in en drijft zijn lans in een aanstormende stier. Goya versterkt het drama door de witgeklede figuur en het steigerende paard af te zetten tegen een donkere achtergrond; het dier zakt bijna door zijn achterpoten terwijl de ruiter voorover leunt, wat doet denken aan ridderverhalen over moslimstrijders. Of Gazul nu een legendarische held was of een figuur uit Moorse romances, de scène herinnert aan de multiculturele oorsprong van het stierenvechten en de mengeling van praal en geweld.

Los Desastres de la Guerra

Francisco de Goya (1746–1828), Los Desastres de la Guerra # 1,
Sombere voorgevoelens van wat komen zal.
Collectie Museum De Reede, Antwerpen © Museum De Reede, Antwerpen

Een eenzame, haveloze man knielt in het donker met uitgestrekte armen en kijkt wanhopig omhoog. Goya’s schaduwrijke aquatint creëert een dreigende mist die op het punt staat de figuur te overspoelen, wat verwijst naar de naderende tragedie van de oorlog. De kwetsbare, Christusachtige houding en de verontrustende blik van de man brengen de angst voor het uitbreken van de oorlog over – een dreigend visioen van het geweld dat komen gaat.